Focus

Ik zocht wat over dat referendum gisteren en raakte afgeleid. Ik las een artikel over mensen die claimen dat ze nooit stress hebben. Een van de belangrijkste voorwaarden daarbij is blijkbaar focus. Dat je alleen bezig bent met de dingen en de mensen die er echt toe doen. Dat je de rest buiten beschouwing laat. Multi-tasken is volgens die schrijver volslagen onzin, dat levert alleen maar drukte op in je hoofd. Net als veel spullen trouwens, want daar moet je alleen maar voor zorgen en het veroorzaakt rommel in je huis. Fraaie inzichten, breng ze maar eens in de praktijk.

Toch, als baas van Theaters Tilburg is het voor mij eigenlijk nooit rustig. Niet in mijn hoofd en niet om me heen. Mijn mail stroomt vanzelf weer vol. Mijn agenda blijft steeds gevuld met afspraken. Over onbedwingbare uitdagingen, dingen die zouden kunnen worden geregeld of lastige kwesties die nu eenmaal moeten worden opgelost. Vol met afspraken met mensen die fantastische plannen hebben en met de belangwekkende voorstellingen en concerten die elke dag onze podia vullen. Al ben ik over het algemeen de rust zelve, mijn brein staat nooit stil. En begrijp me niet verkeerd: ik heb een top-job, ik klaag niet.

Zo af en toe lukt het om me met één ding bezig te houden, om aan niets anders te denken. Om de gedachten niet af te laten dwalen, niet te piekeren. Eerlijk gezegd lukt me dat meestal niet in onze zalen, hoe indrukwekkend ook wat er op de planken gebeurt. Ik let stiekem steeds op of iedereen het naar de zin heeft. Of er iemand flitst in de zaal, de acteurs stoort of ongemerkt ziek wordt. En ik verbeeld me zo nu en dan dat ik als een soort superman mensen red in tijden van nood. Ach, ook een directeur heeft zo zijn fantasieën.

Afgelopen zaterdag was dat anders, de hele dag. Ik volgde de verhaallijn, ik leefde mee met de personages in het stuk en verplaatste me in de verwikkelingen rond de hoofdpersoon. En dat was niet saai, in tegendeel. We hebben gelachen, genoten van prachtige muziek en oogstrelende scenes, we hebben gegeten en gedronken. En het was toneel. Echt waar, negen uur toneel. U begrijpt het wellicht, ik was bij de marathon ‘Borgen’ van het NNT. Dat gezelschap uit het hoge Noorden. U heeft er vast meer over gehoord, vrijwel iedereen die ik na afloop hoorde sprak in de overtreffende trap.

Op deze plek, deze blog bedoel ik, filosofeer ik zo af en toe over het nut en de noodzaak van wat we doen bij Theaters Tilburg. En het is niet dat ik het niet wist, maar ik ben me er nu van bewust dat er nog een woord bij is gekomen: focus.

Muziek en theater helpt je om je hoofd even in het gareel te krijgen. Geen rust, nee dat niet, wel de volle aandacht om één ding tegelijk te doen. Alsof je ‘s nachts bij volle maan ontspannen op de snelweg over de Veluwe rijdt, alsmaar recht door zonder afleiding. En in de hectiek van alle dag is dat heerlijk. Single-tasken en dat maar liefst negen uur lang. Alleen al uit therapeutisch oogpunt kan ik dat iedereen aanbevelen. Wellicht dat er een wetsvoorstel moet komen waarbij bezoek aan podiumkunsten in het zorgverzekeringspakket komt. Zullen we een referendum houden? Ik stem alvast voor.

Niet meer bang zijn

Kan je een maatschappij ook wrichten, in plaats van ontwrichten? Die vraag stelde Theo Maassen zichzelf afgelopen weekend tijdens de try-out van zijn nieuwe show in de studio. Hij maakt zich boos omdat we ons collectief angst aan laten jagen door de media. En vooral ook dat radio, tv, kranten en internet zich er überhaupt voor lenen om dagelijks een bulk aan negatieve berichten over ons uit te storten. En ons daarmee bang te maken. Bang voor een oorlog met islamitische extremisten in het midden-oosten, bang voor de golf aan vluchtelingen die huis en haard verlaten om duizenden kilometers verderop door ons in caravans en tochtige tenten te worden opgevangen. Omdat die angst ertoe leidt dat we ons in dit land behoorlijk raar zijn gaan gedragen wil Maassen dit grondig aan de kaak stellen. Met humor uiteraard, want dat is volgens hem nu eenmaal de hoogste vorm van kunst.

Theo Maassen is bezig om een uiterst relevant programma te maken, dat is hem wel toevertrouwd. De komende weken oefent hij zijn teksten links en rechts uit in kleine zalen, om dit najaar bij ons terug te komen met zijn voltooide werk. Ik zie er naar uit. Ik ga er hier niet teveel over zeggen, dat komt wel zodra hij zelf van mening is dat zijn voorstelling klaar is. Achteraf mocht ik met hem een biertje drinken en hadden we het er over hoe je angst kan bestrijden. Het is net als met spinnen of slangen stelde hij, gewoon de confrontatie aangaan en ervaren dat het veel minder eng is dan je dacht. En als er iets is waar Theo niet bang voor is, dan is dat het wel, de confrontatie aangaan.

Onze podia bieden de laatste tijd (en ook de komende tijd trouwens) veel voorstellingen die reflecteren op de actualiteit. Die ons een spiegel voorhouden en heikele kwesties relativeren en becommentariëren. Zo zat ik vorige week samen met onze burgemeester smakelijk te lachen bij De Revisor van Het Nationale Toneel. Een voorstelling waarbij regisseur Theu Boermans een nogal vrije en humoristische  interpretatie heeft gemaakt van de teksten van Gogol. Met een volslagen corrupt college van burgemeester en wethouders, buurtbewoners die in opstand komen tegen de plannen voor een AZC en een knuffelvluchteling die ondanks alles toch mag blijven in dat van angst voor overheidscontrole sidderende dorp in Brabant.

Ook zonder tekst kan je op de crisis reageren waarin de wereld zich lijkt te bevinden. Morgen hebben we Ballet de Marseille te gast met Extremalism. Die dansvoorstelling gaat over de reactie van de mens op extreme omstandigheden en over hoe je overleeft in een heel minimale setting. Die drie voorstellingen zijn daarmee voor mij alleen maar een onderstreping van het belang van de podiumkunsten in de huidige tijd. Of het nu dans, toneel is of cabaret, elke kunstvorm helpt je om in te zien dat je niet alleen staat in je angsten en je twijfels. Van huiselijke terreur tot mondiale geweldsvraagstukken.

Tegelijk met de voorstelling van Theo Maassen was er in de grote zaal een tribute rond het album Songs in the key of life van  Stevie Wonder uit 1976. En als je zou denken dat het hier om puur muzikaal amusement draaide, een nostalgische 'trip down memory lane', dan heb je het mis. Bizar hoe actueel muziek kan blijven. Lees ter illustratie eens de eerste coupletten van het openingsnummer Love’s in need of love today. 

Good morn or evening friends
Here's your friendly announcer
I have serious news to pass on to everybody

What I'm about to say
Could mean the world’s disaster
Could change your joy and laughter to tears and pain

It's that, love's, in need, of love today
Don't delay, send yours in right away
Hate's goin' round, breaking many hearts
Stop, it please, before it's gone too far

Ik weet niet of het kan. Een maatschappij wrichten, weer in de juiste ordening brengen zoals je een arm uit de kom met kracht kan terugduwen. Want we weten echt niet hoe het anders moet. Oorlog en ellende is van alle tijden en zal niet stoppen met een muziekje hier en een dansje daar. Maar toch, al helpt het ons samen alleen maar om niet bang te zijn voor de wereld waarin we leven, dan hebben we stiekem toch weer wat orde op zaken gesteld.

Boeken

De zoektocht naar een nieuw hoofd programmering is niet gelukt. Of niet helemaal, moet ik eigenlijk zeggen. Want vanaf 1 april delen we een programmeur voor de studio en de NWE Vorst. Daar ben ik blij mee. Anneke van der Linden, want zo heet ze, selecteert en boekt de voorstellingen die worden gemaakt voor de zogenaamde vlakke vloer. Als u wel eens in die zalen komt dan weet u waar die naam vandaan komt. De eerste rij van het publiek zit namelijk op dezelfde vlakke vloer als waarop de voorstelling plaats vindt. Dat is anders dan in de schouwburg, waar het podium een slordige meter hoger is en binnen ‘de lijst’ wordt gedanst en gespeeld. Maar goed, die dame gaat er voor zorgen dat zoveel mogelijk fraaie dans- en theaterproducties voor deze zalen worden geboekt. En dat die dus op de juiste plek worden getoond, passend bij het publiek en het profiel van die twee podia.

Nu was er al wel een tijdje een nieuwe programmeur voor de muziek in Theaters Tilburg. Misschien heeft u dat gemerkt aan bijvoorbeeld die bijzondere concerten die de laatste tijd samen met Paradox worden georganiseerd, de fluisterzachte reeks met Incubate, of de gratis Casual Classics concerten met die bebaarde DJ achteraf. Want dat is ‘m, Gert Gering, de man die het muziekaanbod in onze zalen uitzoekt en inboekt. Hij heeft er een goede neus voor. Soms presenteert hij pareltjes waarvan de schoonheid pas achteraf door de grote menigte worden herkend. Daar ligt een kans voor u, dus houdt u hem in de gaten. Oh ja, en volgt u De Wereld Draait Door natuurlijk. Want dat programma ontketent soms een ware stormloop op onze (digitale) kassa’s. Zoals laatst bij The Analogues, de band die de muziek van The Beatles speelt op authentieke instrumenten. Of bij de muziek van Her Majesty, waarvan al onze systemen op tilt gingen nadat ze in dat tv-programma te horen waren.

In dit verhaal resteert nog de grote zaal van de schouwburg waar in het seizoen toch zo’n zes dagen in de week programma in vrijwel alle genres wordt gebracht.  Omdat de tijd voortschreed tijdens die zoektocht naar een nieuw hoofd programmering moest er op een gegeven moment toch wàt gebeuren. Dus ging ik zelf aan de slag en startte het gesprek met die tientallen aanbieders van cabaret, musical, toneel, dans, opera en wat er nog meer op onze podia te zien is. Om vervolgens een selectie te maken en op zoek te gaan naar mooie data in de agenda. Dat is een eervolle taak. Ik mag namens u immers inschatten of de voorstelling achter die titels en lijst met beoogde cast-leden deugt en de moeite waard is. En dat levert een hoop gepieker en gepraat op kan ik u zeggen. Al sta ik uiteraard niet alleen voor. Elk theater heeft een programmeur en we weten elkaar te vinden om inhoud en opzet te bediscussiëren. Inmiddels is het eind januari en is dat selecteren en plannen voor het volgend theater- en concertseizoen wel zo’n beetje klaar. Wij weten dus al wat er volgend seizoen op ons podium te zien is. Al duurt het nog even voor we dat wereldkundig maken.

Eerst volgt namelijk nog het loven en bieden. Alles heeft zijn prijs, ook de meest verheffende kunsten. En al proberen we voor u de beste deal te maken, tegelijkertijd moeten we er voor zorgen dat ook bij Theaters Tilburg de kachel blijft branden. Dat leidt dus tot complexe rekenpartijen en gesteggel met impresariaten. Onder tijdsdruk, want over een paar weken zetten we er een streep onder en gaan we aan de slag met een nieuwe website en een nieuwe brochure.  Om u ervan te kunnen overtuigen dat u vooral veel kaartjes moet kopen voor het weer zomer is. Al gebiedt de eerlijkheid me te zeggen dat er ook na dat moment nog nieuwe voorstellingen en concerten zullen worden geboekt. Soms dienen zich immers actuele kansen aan die we niet willen missen.

Zoals de voorstelling Starman van podiumdier Sven Ratzke. Hij brengt op 6 april 2016 met zijn band een theatrale ode aan David Bowie, met prachtige interpretaties uit de tijd van Ziggy Stardust. Een voorstelling die we besloten te boeken na de plotse dood van deze wereldheld. Eentje die u dus niet vindt in de brochure die we in het voorjaar van 2015 presenteerde. Het loont echt om onze nieuwsbrieven, website en berichten op de sociale media te volgen. Voor u het weet gaat er iets belangrijks aan uw neus voorbij. En dat zou jammer zijn, we hebben het tenslotte met veel zorg en aandacht voor u uitgezocht.