Roze regenboog

Er jengelt al een hele week een K3-liedje in mijn hoofd. Dat hoorde ik als achtergrondmuziekje op het journaal bij een item over zogenaamde ‘zwarte scholen’ in Amsterdam-Zuid. Ik hoor flarden tekst van zingende kindjes in witte shirts. Afrika tot in Amerika. Alle kleuren van de regenboog. Verdraagzaamheid, verdraagzaamheid. Tegelijk flitsen beelden langs op mijn netvlies. Van die twee zielsgelukkige Ierse mannen gewikkeld in een regenboogvlag, die poster van die pro-gay campagne in Rusland die slecht viel en van die minister-president van Luxemburg die twee weken terug trouwde met zijn geliefde.

Op de achterkant van de VPRO-gids van deze week lees ik reacties van kinderen op een brief van een verward meisje van dertien. Vorige week schreef ze namelijk dat ze met een vriendin had gezoend en dat ze zich nu afvroeg of ze lesbisch was. Die reacties zijn hartverwarmend. Dat het niet uitmaakt met wie je zoent en van wie je houdt. Dat je helemaal niet hoeft te kiezen en vrolijk uit moet vinden wie je bent. Zijn Nederlandse kinderen zo tolerant? Of is dat de typische selectie van de VPRO-redacteur?

Want eerder las ik dat uit onderzoek van het SCP blijkt dat we in Nederland wellicht minder tolerant zijn dan we denken. Steeds meer Nederlanders staan dan wel positief tegenover lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgenders, maar twee zoenende mannen in het openbaar wordt door 35% als aanstootgevend beschouwd. Op een enkele drammende dominee in de bible belt na is iedereen eigenlijk wel voor gelijke rechten, maar dan moet je wel normaal doen en je niet te opvallend en gay gedragen.

Ik weet niet zo goed hoe dat in andere landen is. Al heb ik wel enig idee. Binnen Europa kunnen mannen en vrouwen geloof ik vrijen en trouwen met wie ze maar willen, ongeacht geslacht. Daarbuiten is de wereld heel anders. Het ligt er maar aan waar je bent. Uit rapporten van Amnesty International herinner ik me nare teksten over zware straffen, martelingen, brute praktijken en steniging. Daar is de verdraagzaamheid ver te zoeken.

In Tilburg lijkt dat allemaal niet aan de hand. Daar hebben we Roze Maandag en dansen in juli straight en gay eendrachtig dronken door de straten. Dat doen ze hier komende zomer al weer voor de vijfentwintigste keer. Tijd dus voor een feestje. Maar ook voor wat herbezinning. Het Brabants Dagblad vroeg zich af of het allemaal nog wel zo nodig is. Of dat roze gebeuren zich eigenlijk wel tijdens de kermis moet afspelen. Omdat we elk ander moment ook zo’n roze festijn zouden kunnen aanrichten. Ik denk van niet, ik denk dat je zo’n traditie op de grootste kermis van het land moet koesteren. En dat het tijd is voor een extra (en cultureel gezien wat hoogwaardiger) feestje.

Vandaar dat Theaters Tilburg en de Stichting Roze Maandag de handen ineen hebben geslagen en een groots gala organiseren. Als aanjager van een campagne die gaat over verdraagzaamheid. Die pleit voor het simpele feit dat iedereen hand in hand over straat moet kunnen lopen. Vandaar dat die avond op 2 juli in de schouwburg het ‘hand-in-hand gala’ is gedoopt. Het belooft een burlesque late night te worden onder aanvoering van Sven Ratzke. Deze internationaal entertainer reist met zijn shows van Berlijn naar New York, via Londen naar Tilburg. Met bluesy Duitse liederen van Kurt Weil, samen met sopraan Clarron Mc Fadden. Met de sappige soul van Shirma Rouse in een sausje van circus, cabaret en sterke live muziek.

En iedereen mag komen. Of je nu roze bent of grijs. Bouwvakker of business bobo. Zwart of wit. Of alle kleuren van de regenboog. Die avond praten we niet over verdraagzaamheid. Nee we bouwen een feestje om het te vieren, om het te laten zien. Met een grootsheid en een allure die past bij wat je van Theaters Tilburg mag verwachten. Dus twijfel niet, kom en dress to impress.

Gesnif, gebral en geglunder

Het was een fraaie vrijdagavond in Theaters Tilburg. In de schouwburg was de voorstelling van Herman van Veen tot op de laatste stoel uitverkocht. Het duurde dus even alvorens we iedereen op de juiste plek hadden. Nadat Herman zijn eerste hese noten had ingezet, spoedde ik me naar de concertzaal voor het concert van het Nederlands Blazersensemble. Zij speelden het laatste deel van een trilogie op de muziek van Joseph Haydn. Van de voorgaande delen was ik erg onder de indruk, dus ‘De hemel’ wilde ik niet missen.

Dat blazersensemble is een knap clubje dat niet terugdeinst voor een moeilijke opgave. Zo hebben ze ook dit keer een niet al te eenvoudige compositie voor symfonisch orkest omgezet naar blazers met slagwerk. Plus de uiterst charmante Vlaamse dichter en schrijver Bart Moeyaert. Hij zat op een ladder en vertelde een verhaal, dat werd omlijst en ondersteund door die fantastische blaasmuziek. Het ging over een man wiens dagen geteld zijn. Over de Dood die langskomt en hem nog enkele dagen gunt. Zodat hij nog een keer naar zee kan, om zich daar rustig op zijn plaid uit te strekken met een thermoskannetje koffie. Tot de Dood hem in het oor fluistert.

Zo eens in de zoveel tijd zit ik in de zaal en wordt ik echt geraakt. Dit was zo’n moment waarin ik zachtjes in mezelf huilde. Wat een mooi verhaal, wat een mooie muziek. Ik dacht iemand die pas is gestorven, en aan iemand die niet zo heel lang meer bij ons zal zijn. En ik was niet de enige. We moeten allemaal leren afscheid te nemen. Toen ik om me heen keek zag ik bij dat daverende applaus meer waterige ogen, en zakdoekjes die besmuikt werden weggestopt.

Door, door. Zondag was ik er weer, bij die concertzaal. Nu stond ik buiten in een vip-box met kroegbazen, ondernemers en wethouders. Het contrast met vrijdag had niet groter kunnen zijn. Uit volle borst zongen we mee met de koren op het podium van ‘Tilburg Zingt’. Het bier stroomde rijkelijk. Dat is dan weer het voordeel als je als VIP wordt uitgenodigd. En terwijl ik de volgende morgen met een schorre keel en een mistig hoofd op stond, werd de Schouwburgring in een razend tempo schoongeveegd.

Een pluimpje voor de mannen en vrouwen van de reinigingsdienst, want diezelfde maandagavond konden we op dezelfde plek weer een uitverkocht huis voor het Koningsconcert verwelkomen. Als u vrij bent, zijn wij vaak aan het werk. Dat is dankbaar werk, u hoort me niet klagen, zeker op deze Koningsdag met zoveel gelauwerden in huis. In nette kleren en met de lintjes opgespeld zaten ze glunderend te luisteren naar een wereldvermaard pianokwintet dat romantische muziek bracht van Brahms. Voorafgegaan door het Wilhelmus en een driewerf voor de koning uiteraard. Hoera, hoera, hoera.

Ach en zo spoedt zo’n week zich voort. Zelf waren we natuurlijk het meest druk doende met de seizoenspresentatie op dinsdag. Een goed gevuld programma met previews van alles wat het nieuwe seizoen ons gaat brengen. Met een fraaie Amerikaanse slee en vrolijke dansers van Fontys op het toneel om de aandacht te vestigen op de première van Grease dit najaar. Met tips van onze programmeur Simone Mager en haar muzikale assistent Gert Gering. En de onthulling van het nieuwe magazine natuurlijk. Met wederom ruim 300 goed gevulde culturele avonden in het vooruitzicht. Zo ziet u maar, het houdt nooit op, sla dat nieuwe magazine er maar eens op na.

Druk, druk, druk

Het voorjaar is een hectische tijd in het theater, zowel voor de schermen als daarachter. Dit jaar al helemaal. Het is een drukke tijd op het podium met veel producties van en voor Tilburgers. Na de Tilburgse Revue volgde bijvoorbeeld de montage en première van Romeo en Julia van onze vrienden van Het Zuidelijk Toneel, daarna het literatuurfestival Tilt. Twee producties die de nodige stof deden opwaaien in de schouwburg en die veel bezoekers wisten te verleiden. Het voorjaar is ook de tijd waarin we achter de schermen zowel terugblikken op het jaar daarvoor, als dat we ons druk voorbereiden op een nieuw seizoen.

Wellicht heeft u het eerder gelezen in de krant. In 2014 bezochten 175.000 mensen Theaters Tilburg, dat is precies evenveel als in het jaar daarvoor. Dat zou een aanwijzing kunnen zijn voor een rotsvaste positie in deze onstuimige tijden. Maar het beeld van een rimpelloos oppervlak is maar schijn, daaronder borrelt en bruist het. De samenstelling van het programma in 2014 was heel anders dan het jaar daarvoor, de reacties van u als publiek ook. Overall gezien moesten we meer aanbieden en harder werken om het publiek aan ons te binden. Dat klinkt misschien mooi, maar de grootte van voorstellingen en publiek wordt stap voor stap kleiner en de financiële druk in huis neemt daarmee fors toe.

Maar goed, altijd fijn om even terug te blikken. In 2014 werkten we druk samen met allerlei partijen in de stad en regio. Was u bij de 9 Zeer Korte Toneelstukken ? Of bij Tilburg in Koor, dat een welkom podium bood aan meer dan dertig lokale en regionale koren? Beeldbepalende evenementen in Theaters Tilburg waren bijvoorbeeld de Kruikenconcerten, het Fontys Denk Groter Debat, het Koningsconcert met het Euregio Jeugdorkest, de musicalvoorstelling een Kwart eeuw Tikiko en de voorstellingen op verschillende locaties in de schouwburg tijdens de TilburgvoorCultuurNACHT.

We staan niet stil. Er is sprake van een doorgaande ontwikkeling. Van vertonen naar betrekken, van bekijken naar begrijpen. Wij zijn het podium van de stad, maar ook het kloppende culturele hart van de stad. We willen prikkelend zijn, impulsen geven en een open houding tentoonspreiden. Die houding is nodig, omdat we met steeds meer partijen samenwerken. Samenwerking binnen en met de stad ontwikkelt zich van praten over gezamenlijke inkoop van kantoorartikelen, naar het organiseren van festivals en het afstemmen van programma’s. Dat is mooi, die Tilburgse culturele bedrijven in de stad staan immers niet in de woestijn en werken steeds vaker hand-in-hand..

Zo hebben we ook voor het nieuwe seizoen weer veel fraaie projecten, voorstellingen en concerten in de planning. De eerste drukproeven van de nieuwe brochure schuiven op dit moment over mijn bureau. Wat dat allemaal gaat zijn? Dat houd ik nog even geheim. Als u het echt wil weten, zet dan vast 28 april in de agenda. Die avond presenteert Roeland Kooijmans in de schouwburg het nieuwe seizoen, met leuke gasten en previews op alles wat er komen gaat. Raar eigenlijk, terwijl we nog drie maanden te gaan hebben, verlang ik al weer naar een nieuw seizoen. Het gaat steeds maar door, steeds nieuwe perspectieven, steeds nieuwe vergezichten en elke avond nieuwe kansen op verwondering.