Misschien wel de beste van het land

Of ik niet trots ben vragen ze dan. Hoezo? Nou, dat je de baas bent van het beste theater van Nederland, daarom. Terwijl we dat nog helemaal niet weten. De bekendmaking is op 11 januari tijdens de jaarlijkse landelijke bijeenkomst van theaterproducenten. Niet dat ik nu niet trots ben hoor. Het is toch een soort van erkenning, een bevestiging dat we goed bezig zijn bij Theaters Tilburg. Anders hadden ze ons niet op dat lijstje gezet. Al is het wel een lang lijstje, er zijn maar liefst negen theaters genomineerd. Daarvan kregen er al vier eerder die prijs. Dus laten we aannemen dat die ‘m niet nog eens krijgen, dan is het een kans van één op vijf. Dat is een aanmerkelijk hogere kans dan dat lot in de staatsloterij overmorgen, maar toch.

Zo rond de jaarwisseling worden er meer prijzen uitgereikt. Aan de beste oliebollenbakker bijvoorbeeld, of de beste haringverkoper. In ons geval kiezen de artiesten, hun productiebedrijven en hun verkopers het theater uit dat het naar hun mening dat jaar het beste heeft gedaan. Daarbij letten ze overal op. Of we de deur netjes open doen voor die bekende cabaretier en hem netjes de weg naar de kleedkamer wijzen. Hoe hulpvaardig onze technici zijn, hoe doortastend onze marketeers, hoe precies en snel onze dames van de administratie. Of het publiek er gelukkig is en of je er lekker kan eten. Of we een beetje met ze meedenken bij het bedenken, selecteren en aan de man brengen van die talloze voorstellingen. Alles telt mee. Reden genoeg dus om trots te zijn, want in dat ingewikkelde samenspel elke dag maar weer kan best wel eens iets fout gaan.

Die nominatie is dan ook vooral een pluim voor alle mensen die bij Theaters Tilburg werken, die er steeds maar weer de schouders onder zetten samen. Alle radertjes en tandwieltjes in die vertoningsmachine grijpen immers in elkaar als in een complex uurwerk. We weten heel goed waar we mee bezig zijn en wat we belangrijk vinden. Dat kwaliteit hoog in het vaandel staat, net als gastvrijheid. Dat we steeds op zoek zijn naar vernieuwing en dat we ons betrokken voelen bij de stad en de mensen waarvoor we werken. Dat anderen dat zien is een fraaie bevestiging dat we het goede pad bewandelen. En dat is eigenlijk al genoeg. Ook als we het niet worden. En als dat wel zo mocht zijn, dan zal u dat een jaar lang van ons horen. Zo bescheiden zijn we dan ook wel weer.

Schoonheid, verbeelding en troost

Op zondag ren ik een rondje door de Moerenburg. Dat doe ik vrijwel elke week. Het stormt stevig vandaag, dat weerhoudt me er niet van om te gaan. Mijn hoofd tolt, er is zoveel te doen, er zijn zoveel zaken waartoe ik me moet verhouden, waar ik iets mee moet. Er zijn de praktische zaken van de verhuizing, over twee weken pakken we onze spullen weer eens op en betrekken we een mooi huis aan de Oostkant van de stad. Er zijn al die dingen die voor Theaters Tilburg moeten gebeuren, sinds programmeur Simone Mager naar Sittard is vertrokken neem ik haar functie even waar. Dat betekent dat ik naast wat ik al deed nu honderden voorstellingen en concerten doorneem en vaststel of we die volgend seizoen in Tilburg gaan tonen. Wat leidt tot een gigantische puzzel van voorlopige afspraken in de kalender. En dat alles tolt door het hoofd terwijl ik een rondje ren in de storm.

Maar er zijn gewichtigere zaken. Vrijdag stond ik met honderden anderen trots te wezen in 013. Dat doen we toch maar mooi hier in Tilburg. Ik vind het wel stoer om in financieel lastige tijden vooruit te kijken en te beslissen dat je investeert in het grootste poppodium van het land. En om dat in no time uit te voeren. En dus ben ik ook trots op collega Frens Frijns die dat in amper 3,5 jaar voor elkaar heeft weten te boksen. Laat de wereldacts maar naar Tilburg komen, naar Tilburg Muziekstad. Soms wil ik op hetzelfde moment op meerdere plekken tegelijk zijn. Dat lukt niet altijd, maar vrijdag wel. 

Na die opening holde ik naar de Studio, naar ‘de radicalisering van Sadettin K.’. Een belangwekkende voorstelling, een persoonlijk verhaal van een theatermaker die zichzelf indringende vragen stelt.  Bijvoorbeeld waarom hij als Turk van de tweede generatie niet zelf is afgereisd naar Syrië om te strijden aan de zijde van ISIS. In een bevlogen betoog neemt hij je mee langs grootse wereldvraagstukken en persoonlijke twijfels. In de zaal zaten twee politie-agenten in burger. Uit voorzorg, het verhaal van Sadettin had rellerige jongeren kunnen aantrekken die het niet met hem eens zijn. Maar die waren er niet.

Na de voorstelling luisterde ik naar het Hiromi Trio in de Concertzaal. Een wereldact die we samen met Paradox naar Tilburg hebben weten te lokken. De zaal zat lekker vol, het applaus was oorverdovend en welgemeend. Mooi dat dit eerste samenwerkingsconcert is gelukt, en dat ook nog eens tegelijk met de opening van 013 met duizenden bezoekers. En toen dus naar huis en naar bed om er de volgende morgen achter te komen dat in Parijs bommen zijn ontploft, gasten gegijzeld en geëxecuteerd in een concertzaal. Wat een terreur, wat een horror. Het treft me in mijn maag, het verward me, ik weet niet wat te doen, ik weet even niet wat er allemaal nog toe doet.

Dat tolt dus allemaal door mijn hoofd terwijl ik de straffe windvlagen weersta. Ik denk aan het woordje vooraf door de burgemeester, gisterenavond bij het gala van KoBra in de schouwburg. Hij vraagt een moment stilte voor de verschrikkelijke gebeurtenissen in Parijs. En hij maakt een mooie koppeling met het vluchtelingenvraagstuk. Terreur veroorzaakt vluchtelingen zegt hij, niet andersom. Wees niet bevreesd voor de mensen die een beroep doen op onze barmhartigheid, maar ben tolerant en help als stad waar je kan. Dat vind ik wel mooi, maar wat kan ìk doen? Wat kan Theaters Tilburg doen nu we niet meer kunnen ontkennen dat wij, de westerse samenleving, in een bizarre en onoverzichtelijke strijd zijn verwikkeld met die zogenaamde 'Islamitische Staat'? Wat doet de acrobatische dansvoorstelling ‘No Sweat’ er nog toe na dat korte indringende praatje van Noordanus?

Ik kijk naar een waterig zonnetje boven een verregende pony in een weiland in de Moerenburg. Ver verwijderd van alle misère In Frankrijk, Syrië en Libanon. Dan bedenk ik me dat in een wereld die soms te lelijk is om aan te zien podiumkunsten schoonheid kunnen brengen. In deze tijden van persoonlijke en wereldse ellende kan theater en muziek je troosten. En bovenal kan het je inzichten verschaffen, je verbeelding prikkelen en laten inzien dat er altijd één oplossing meer is dan je ziet. Schoonheid, verbeelding en troost. Dat is veel waard als je niet meer weet wat er toe doet. Samen met mijn collega’s doe ik mijn uiterste best om dat allemaal mogelijk te maken op de podia van Theaters Tilburg. Daarom ren ik snel naar huis om deze blog te typen, als een van de vele dingen die ik deze dagen kan doen. Want net als Sadettin reis ook ik niet af naar een ver land om te strijden. Mijn missie ligt hier, in deze stad doe ik wat ik kan. En ik geloof dat het er toe doet.

No glitter, no glamour?

Het is bijzonder hoe de dingen soms gaan. Dat gebeurtenissen die niets met elkaar te maken hebben samen leiden tot iets anders. Dat kan dan geen toeval zijn. Het hangt in de lucht of zo. De intellectuelen onder ons noemen dat dan serendipiteit, de schijnbaar toevallige samenloop van omstandigheden. Zo ook dit verhaal, waarin de Internationale Dag van de Armoede valt op 17 oktober 2015, net als de première van onze lokale televisieheld Roy Donders.

Alleen gaat die première van de Glitter & Glamour Theatertour niet door. Modekoning en volkszanger Roy Donders heeft het toch een beetje onderschat, dat maken van een theatershow. Hij heeft het zo druk met zijn modelijn, zijn winkel en het voor de camera ruziemaken met zijn zus dat die repetities niet helemaal uit de verf kwamen. Dat heb ik van horen zeggen, ik heb hem er zelf niet over gesproken. Maar het is wel balen, zo’n landelijke première zet ons normaal als theater toch maar weer even op de kaart. Denk maar eens terug aan Grease de vorige maand. Ik hoop dat het goed gaat met Roy, dat hij zichzelf bij elkaar grabbelt en over een tijdje het nog eens een keer waagt. Maar nu dus even niet.

Die week daarvoor ontving ik twee heren die zich er niet bij willen neerleggen dat de welvaart nogal ongelijk is verdeeld in ons land. Dat er alleen al in onze stad zo’n 25.000 mensen zijn die op of onder de armoedegrens leven. Dat is al jaren zo, dat zal ook niet snel veranderen, maar dat betekent niet dat je er niks aan zou moeten doen. Ja, u begrijpt, dit waren nobele heren met een missie. Ze willen een groep vormen van mensen die op plekken in de Tilburgse samenleving zitten waar ze wel iets kunnen doen. Door die mensen aan elkaar te knopen zou er wel eens een initiatief kunnen ontstaan dat je vooraf niet kan bedenken. Een onconventionele samenwerking tegen de armoede, zoiets hebben ze in hun hoofd. En ik werd uitgenodigd daaraan deel te nemen, zeg dan maar eens nee.

Maar goed, terug naar Roy. Op Facebook meldde ik dat plots op zaterdag 17 oktober een zaal dreigde leeg te blijven. No glitter, no glamour. Er werd druk gereageerd. Veel steunbetuigingen en wat flauwekul natuurlijk, maar ook wat mensen die graag zelf op dat podium zouden willen staan. En zo ontstond een idee. Want wie zou je op de Internationale Dag van de Armoede nu het liefst in je zaal hebben zitten? Ja, natuurlijk. De mensen die erg graag op zaterdag uit zouden willen gaan, maar voor wie de entreeprijs voor een bezoek aan de schouwburg simpelweg geen optie is. Alleen, wat zet je dan op dat podium?

Het mooie aan Tilburg is dat mensen die iets willen elkaar hier snel vinden, dat ze makkelijk de handen ineen slaan, dat ze initiatieven ontplooien zonder dat ze vooraf precies weten waar het eindigt. Vooral sociale initiatieven, die een beetje tegendraads zijn en die met humor worden gebracht. En dat is precies wat er de afgelopen dagen gebeurde. Lokale cabaretiers als Karin Bruers, Frank van Pamelen en Steven Brunswijk treffen elkaar op ons podium. Net als de vrolijke Balkanpop van Project Rakija en de levensliederen van de artiesten van Theater De Boemel. Het is een soort zwaan-kleef-aan, we zijn nog maar net begonnen met het samenstellen van een show en we weten nog niet wat de uiteindelijke line-up zal zijn. Al hebben we nog wat fraaie grote namen op onze verlanglijst.

En dat alles doen ze voor een appel en een ei, voor noppes, zonder eigen belang. Mooi toch? En iedereen mag komen, al hebben sommigen een streepje voor. Vanaf nu nodigen we heel gericht mensen uit die ook wel eens een avondje uit verdienen. Gaan we zelfs proberen om vervoer te regelen voor mensen die normaal de wijk nauwelijks meer uit kunnen. Dus als u dat zelf ook iemand gunt, bestel dan kaarten, geef een lift, ga samen en wijs de weg.

Nu nog een hartverwarmend einde. Een avond uit is compleet met een kopje koffie in de pauze, een drankje en een muziekje achteraf. Er is een barmhartige Tilburger die dat voor zijn rekening neemt, die nu al heeft toegezegd dat hij een rondje geeft voor de hele zaak. Kom daar nog maar eens om in deze tijden. In Tilburg kan dat dus, hier wel. Arm en rijk, zwart en wit, slim en sluw, jong en oud. Iedereen is welkom, nu meer dan ooit.

Nagekomen bericht. Zie hier de terugblik op youtube van deze activiteit.