Cijfers en letters

De stof van de lancering van een nieuw theater- en concertseizoen dwarrelt langzaam neer, in de afgelopen weken verkochten we al bijna 50.000 kaarten voor het programma 18/19. Laat dat je er vooral niet van weerhouden om alsnog onze website af te grazen, ons fraaie programmaboek door te spitten of je vrienden te bevragen op hun geheimtips. Want ook al verkeren we al weken in tropische omstandigheden, vooruit kijken en daar naar handelen loont altijd. Zeker in het theater.

En natuurlijk blikken we in deze periode ook terug. Het seizoen loopt op z’n einde en we hebben veel fraaie momenten meegemaakt. Ik kijk met genoegen terug hoe Paul van Kemenade hier zijn jubileumfeestje vierde met veel vrienden en muziek, hoe Typhoon zowel klassieke luisteraars als hippe teenagers wist te raken, hoe Freek Bartels samen met Stanley Burleson schitterde in de kleinste musical van het jaar en tenslotte hoe het Nationaal Theater liet zien hoe actueel toneel kan zijn met The Nation. En dan nog al die dingen die ik me niet meer direct herinner, of hier niet kan noemen. Als in een rush maak ik het mee, ervaar ik het en verlang ik als een verslaafde alweer naar de volgende voorstelling.

Dat is ook de eeuwige worsteling bij het schijven van het jaarverslag, dat ook altijd rond deze tijd wordt gepubliceerd. Die cijfers zijn aardig, maar ze zeggen niets over wat er nu werkelijk gebeurt in de harten en hoofden van de mensen in onze foyers en zalen. En ik kan met geen pen beschrijven wat er dagelijks aan inspanningen wordt geleverd voor, achter en op het podium. Dat probeer ik natuurlijk wel, dus lees het maar eens na. Uit de cijfers kan je afleiden dat we meegroeien met deze bruisende stad en dat we ons best doen om verder en hoger te reiken. Om nieuwe harten te veroveren van mensen die hier niet eerder kwamen.

Ons gebouw wordt deze maand overgenomen door de studenten circus, drama, muziek, musical en muziektheater van Fontys Hogeschool voor de Kunsten. Niet alleen ons gebouw trouwens, ook op allerlei andere plekken in de stad tonen zij hun afstudeerproducties en groepsvoorstellingen, al ben ik daar wat minder mee bezig. Let dus vooral op A little Night Music van de tweede en derdejaars muziektheater in de schouwburg volgende week en de groepsvoorstelling van de derdejaars circus in de concertzaal. Spot nu de sterren van morgen en word net als ik geraakt door hun talent en enthousiasme.

Over de Nederlandse Musical Dagen hoef ik op deze plek niets meer te zeggen. Behalve dan dat het een fantastische line-up wordt die twee dagen aan het einde van deze maand. Lees dat vooral op onze website en koop snel kaarten. De mooiste plekken zijn al vergeven, maar met wat moeite kan je er nog bij. Laat je vollopen met indrukken, dan is het hoofd gevuld voor een zomer zonder ons. En oh ja, kom vooral nog eens eten, tijdens de Lucebertweek verwent Tom Biessen de smaakpapillen.

Maar dat is voor straks, vergeet vooral niet om nu te genieten. Want je weet, vandaag is morgen gisteren.

Op de plaats

Gut, gut wat hebben we het weer druk gehad afgelopen seizoen. Ik had de laatste tijd niet eens de inspiratie om deze blog bij te houden. Maar goed, uiteindelijk wordt het zomer, raast Roze Maandag en de kermis voorbij en wordt het dan toch plots echt stil in zo’n gebouw. Dus is er eindelijk even rust om terug en vooruit te blikken.

Zo schrijf ik deze week de evaluatie van de eerste editie van het Nederlands Musical Talenten Gala. Dat was aardig bezet, zeker op het podium. Al die prille (en gevorderde) musicalsterren wisten een aardig feestje te vieren samen. Met fraaie vooruitzichten op ons aanbod het komende seizoen. En als je de foto’s van die bruisende avond terug wil zien, kijk dan vooral eens hier bij musicalsites.nl.

En niet veel  later reden de bomen hier weer door de straten. Wat een typisch Tilburgs tafereel, al dat straatmeubilair inclusief groen dat verplaatst wordt ten faveure van de kermis in deze stad. Tien dagen lang feest tot diep in de nacht in de binnenstad, carnaval is er eigenlijk niks bij. Zo was ook voor ons maandag dan echt de laatste activiteit van dit seizoen. In vervolg op het Holy Pink Festival in de Muzentuin organiseerde Draaimolen nog een stevige roze afterparty in de studio. Toen ik dinsdagochtend met slaap in de ogen binnenkwam zat ons horecapersoneel nog na te puffen van de nacht en de daaropvolgende schoonmaak.

Maar goed, als het een beetje meezit wordt de drukte in ons huis volgend seizoen zeker niet minder, integendeel. Maar we hebben het achter de schermen wel net even iets anders verdeeld. Sinds 1 mei is Paul Cornelissen in dienst als manager programmering & events, dat scheelt mij als het goed is een vracht werk. Inmiddels is hij helemaal in lijn met onze toekomstvisie voor 2017-2020, check het interview op Tilburg.com maar eens.

In de aanloop naar het nieuwe seizoen is hij al druk in de weer. Zo zorgt hij voor een fraai programma in onze gebouwen bij De Opening, de nieuwe naam voor de opening van het nieuwe culturele seizoen in Tilburg. Dat speelt zich 16 en 17 september bij alle culturele instellingen in de binnenstad af. Het is de opvolger van de cultuurnacht die we samen voorheen in oktober organiseerden. Voortbouwend op hetzelfde gastvrije  idee, maar nu dus maar liefst 24 uur achtereen.

In de tussentijd worden in onze gebouwen allerlei onderhoudsklussen uitgevoerd waar we tijdens het drukke hoogseizoen geen tijd voor hebben. Dat is hier in goede handen, dus ga ik lekker even uitpuffen en met vakantie.  Ik zie je graag, maar nu even niet.

Summer nights

Terwijl u geniet van de zomer wordt er hard gewerkt aan een nieuw theater seizoen. Niet iedereen heeft vakantie. Op tal van locaties in het land wordt gerepeteerd en geïmproviseerd, om de zalen straks weer te vullen met dans, drama en muziek. In de studio’s van Albert en Joop aan de Amsterdamse Zuidas werkt de cast van Grease zich in het zweet. Nog even wachten en de nieuwe versie van deze hitmusical gaat op 13 september in Tilburg in première.

Liefdesverhalen zijn al sinds mensenheugenis voer voor drama. Net als bij Romeo & Julia en bij West-side story wordt het pas spannend als er voor die liefde huizenhoge obstakels moeten worden overwonnen. Het is pas leuk als het niet van een leien dakje gaat.  Zo genieten mijn dochters nu al jarenlang van de TV-serie Spangas waar het ene na het andere probleem wordt geïntroduceerd en overwonnen. Tussen al dat gedoe zijn juist die verliefdheden het meest spannend.

Wat me steeds opvalt aan die serie is dat de acteurs een jaar of tien ouder zijn dan de personages die ze vertolken. Met kleding die net te kinderachtig voor ze is en styling die af en toe behoorlijk doorschiet. Maar dat alles maakt de serie juist sterker voor deze specifieke doelgroep. Zo is er tegelijkertijd de serie ‘Brugklas’  waarin tieners zichzelf spelen in een echte middelbare school in Zaanstad. Dat is levensecht en toch halen mijn dochters er de neus voor op.

Toen John Travolta in 1978 invulling gaf aan Danny was hij een jaar of zes ouder dan zijn personage. Dat weet ik vanwege ‘Summer nights’. Daarin bezingt Sandy haar nieuwe liefde en vertelt ze dat hij net achttien is geworden. Zij is een schoolmeisje en natuurlijk wat jonger. In de film dan, want in het echt was Olivia Newton-John destijds al dertig. Nu ik de filmbeelden nog eens terug kijk valt me dat extra op. De actrice was bijna twee keer zo oud als haar personage.

In de nieuwe musical straks is dat net andersom. Vajèn van den Bosch heeft net haar Havo-diploma gehaald en deed de vooropleiding muziektheater hier bij Fontys. Ze is nu net zo oud als haar personage Sandy. Terwijl Tim Douwsma juist negen jaar ouder is dan Danny en inmiddels aardig door de wol geverfd is. Uiteindelijk maakt dat natuurlijk allemaal niks uit. Als ze er maar in slagen om de liefde tussen twee high-school pubers overtuigend op de bühne te brengen.

Ik heb er het volste vertrouwen in dat ze daar in gaan slagen. Ze zijn beiden voorgekookt en klaargestoomd in het mediacircus dat nu eenmaal met de musical business gepaard gaat. We zagen ze zingen in talentenprogramma’s, presenteren op TV en acteren in eerdere musicals van Verlinde. Eind augustus beginnen ze met hun try-outs en tijdens de musical-sing-a-long op de Uitmarkt kan u zien of het allemaal gaat lukken met die première.

Net als u neurie ik de hitsongs van Grease ongehinderd mee: ‘Grease’, ‘Summer Nights’ en ‘Hopelessly devoted to you’. Maar er is ook dat dramatisch slechte liedje van een meisje uit Valkenswaard dat kort na de film de hitlijsten bestormde. Anita Weijers was zo brutaal om ‘Sandy’ als artiestennaam te kiezen en scoorde met ‘Mama ik ben verliefd op John Travolta’ een heuse hit. Zou er straks uit de schare bewonderaars van Tim wederom een meisje opstaan om hem te bezingen? Wie weet. Want verliefdheid is altijd actueel, net als het drama dat er op volgt.

Turbulent

We leven in een rare tijd. De wereld staat in brand. Tenminste, daar lijkt het wel op. De TV toont onthutsende beelden die dagenlang op mijn netvlies branden. Vreemd, tegelijkertijd verkopen wij bij Theaters Tilburg kaartjes en beloven ook wij u onvergetelijke momenten.  Het contrast lijkt groter dan ooit. Al is dat niet zo. Onoplosbare vraagstukken vragen om creativiteit, om verbeelding. De kracht van de kunsten schuilt voor mij altijd in het vermogen om de dingen anders te zien, vanuit een ander perspectief, door andere ogen. De waarheid bestaat niet, alleen perceptie telt. Er is altijd één oplossing meer dan je ziet. Voor grote én voor kleine problemen. Tenminste, dat geloof ik. En als je iets gelooft, dan is het zo.

Zo net na de vakantie is het voor een theaterdirecteur razend druk. We maken ons op voor een nieuw seizoen. We zien de kaartstanden en weten dat u als gast aarzelt, of op zijn minst een beetje afwacht. Was het voor het gros van de Tilburgers tien jaar geleden nog heel normaal om voor een heel seizoen theaterkaarten te kopen, nu leven we bij de waan van de dag. Dus is het voor ons zaak om zoveel mogelijk uw aandacht te trekken voor de veelbelovende voorstellingen en concerten in ons programma. Dat doen we gelukkig niet alleen. Ook de producenten zijn zich er van doordrongen dat ze zich landelijk moeten laten zien. Dus deed iedereen verschrikkelijk zijn best op de podia van de Amsterdamse UITmarkt dit weekend. Ik hoop dat u het een beetje hebt gevolgd op TV en in de kranten.

Maar goed, ik denk niet alleen aan kaartstanden, ook de veranderingen in ons gebouw vragen om aandacht. Ik ben erg benieuwd hoe u ons gerestylde restaurant gaat waarderen. Het is gewaagd dat nieuwe ontwerp, ik weet het. In economisch spannende tijden moet je bewegen. Wie stil zit wordt overreden. De Tilburgse binnenstedelijke horeca is deze maanden druk aan het investeren. Er zijn mooie plekjes bijgekomen, maar gelukkig is er maar één restaurant Lucebert. Dus kom maar eens eten, straks als u weer onze voorstellingen bezoekt.

En natuurlijk zijn ook ambtenaren, raadleden en wethouders teruggekeerd van vakantie. Om zich te storten in de voorbereidingen voor de begroting 2015. In de zomer is een perspectiefnota geschreven. Ik ben blij dat een deel van de suggesties uit mijn vorige blog aansluit op de accenten die het college legt op het terrein van cultuur. Die match is niet vreemd. Dat is het mooie van democratie, dat de mensen die we samen hebben verkozen met ons overleggen. Ja toch? Vandaar dat ik bij de inspraakavond kan bevestigen dat niet alleen ik, maar ook mijn culturele collega’s zich wel kunnen vinden in de accenten uit die nota.

Ik weet niet of u die nota heeft gelezen. De accenten zijn herkenbaar, doch daarmee niet minder belangrijk. Het gaat over talent dat de kans moet krijgen zich te ontwikkelen, over de ambitie om iedereen van dat fraais te laten genieten, over het sterk houden van de culturele voedingsbodem en tenslotte over het zichtbaar maken van het toptalent dat deze stad herbergt. Natuurlijk zijn we het daarmee eens. Al maken we ons zorgen. Want met al die bezuinigingen van de afgelopen jaren en stijgende vaste lasten is de ruimte om in te spelen op de eisen van de tijd steeds krapper geworden. We vallen nog niet om, maakt u zich geen zorgen, maar ook in de cultuursector is niets meer vanzelfsprekend.

We maken in deze tijden keuzes en concentreren onze aandacht. Wat de gezamenlijke evenementen betreft richten we ons volgende maand op de Cultuurnacht en de Dansdropping. Dat betekent dat het charmante gratis nieuwjaarsfestival Frisse Oren sneuvelt. Een simpele afweging van kosten en baten, van inspanningen versus bereik. Al doen dat soort keuzes wel pijn, de laagdrempeligheid van onze podia wordt immers aangetast. Maar goed, we laten ons niet uit het veld slaan. Binnen de nauwe marges waarbinnen we nu werken blijven we open staan voor nieuwe projecten, voor nieuwe makers op onze podia. Gelukkig heeft het college daarvoor wat middelen gereserveerd. Ze kunnen er op rekenen dat wij er, samen met de andere cultuurinstellingen uit deze stad, de schouders onder zetten. Want al zijn deze tijden turbulent en lastig te vatten, together we stand.

Oh ja, morgen mag ik namens negen Tilburgse cultuurbedrijven inspreken bij de gemeenteraad. Die tekst vindt u hier.

Tilburgse zomeroverpeinzingen

Ik vroeg me af. Zou zo’n nieuwe wethouder, onder haar donkerblauwe parasol aan de Middellandse zee, op dit moment ook over Tilburg nadenken? Of specifieker nog, over kunst en cultuur in deze voormalige textielstad die al jaren op zoek is naar haar ziel en zaligheid? Of die nieuwe raadsleden, die nog kort voor de vakantie beloofden dat ze alles gaan doen in het belang van Tilburg en de Tilburgers. Zouden die al afstand kunnen nemen en hun complexe verantwoordelijkheid kunnen overzien? Het heeft mij best even gekost voor ik enige notie had waar het hier om draait. En eerlijk gezegd heb ook ik zo mijn gezichtsbeperkingen, als theaterdirecteur te midden van andere worstelende culturele organisaties en festivals.

Dit najaar gaan die gemeenteraad en het college samen namelijk nadenken over de begroting 2015. En begroten, dat is in deze tijd nog knap lastig. Niet dat het hier eenvoudig is, bij Theaters Tilburg moeten we nogal wat kunstgrepen uithalen om in de zwarte cijfers te blijven. Terwijl de bijdrage van de gemeente fors is teruggesnoeid en ook ons publiek zo nu en dan behoorlijk de adem inhoudt, loopt de huur elk jaar gestaag op en zijn er kostbare nieuwe cao-afspraken gemaakt. En binnen die beperkingen zullen we toch blijven zoeken naar de fraaiste voorstellingen en concerten, bedenken we nieuwe concepten voor activiteiten en investeren we in nieuwe systemen, het restaurant en in een passende omgeving voor ons publiek.

Voor gemeenteraadsleden moet dat natuurlijk ook zoiets zijn. Aan de ene kant is er minder geld, aan de andere kant proberen ze zoveel mogelijk hun stempel te drukken op de vernieuwingen in deze stad. Nou doen zij dat natuurlijk ook niet voor zichzelf, maar voor u uiteraard. Laat dat nu bij Theaters Tilburg net zo zijn. Ook wij staan voor een publieke opdracht en betalen dat uit publieke middelen. Dus als ze mij om advies vragen, dan zou ik het wel weten. Ik zou zeven punten weten waarmee Tilburg het culturele veld en daarmee zichzelf vooruit zou helpen. Ik zal ze even noemen, bij het gesprek met de gemeenteraad dit najaar zal ik ze na overleg met mijn culturele collega’s wat verder uitwerken.

Ten eerste, hou de basis op orde. Koester hoogwaardige bestaande culturele voorzieningen zoals de podia en musea en voorkom dat zij hun werk niet goed meer kunnen doen door een te eenzijdige focus op nieuwe events op nieuwe locaties. Ten tweede, behoud structureel geld voor projecten en zoek samen met ons naar matches van dit geld met dat van andere overheden en het bedrijfsleven. Ten derde, wees ruimhartig naar initiatieven die de deelname bevorderen vooral voor kinderen en inwoners die minder makkelijk kunnen profiteren van de culturele Tilburgse verworvenheden. Ten vierde, omdat veel van ons in gemeentelijke gebouwen zijn ondergebracht, zorg dat de huur niet harder stijgt dan de inkomsten uit subsidies en publieksbestedingen. Oh ja, maak die gebouwen dan ook een beetje duurzaam en help ons bij de aanpassingen die het publiek van ons vraagt, ook als dat iets meer kost dan aanvankelijk gedacht.

Bent u er nog? Tsja, wellicht is zeven punten een beetje teveel voor een column. Maar ik heb het zojuist allemaal bedacht, dus nu wil ik het ook melden. Daarom, ten vijfde, neem citymarketing serieus en stel daarbinnen cultuur centraal. Er is in deze stad genoeg om trots op te zijn,  daar moet je wel mee durven pronken. Ten zesde, zorg voor voldoende culturele allure en excellentie. Er zijn veel grootschalige horecagedreven evenementen, daar is niets mis mee, maar ondersteun dan ook de internationale ambities van culturele basisvoorzieningen. Zodat we samen kunnen genieten van spraakmakende voorstellingen, concerten en tentoonstellingen. Oh ja, dan tenslotte als zevende, realiseer in de winter een hoogwaardig, artistiek gedreven festival van nationale allure naast de bestaande beeldbepalende festivals in voor- en najaar. Onze grootstedelijke ambities zijn met het uitblijven van de titel Culturele Hoofdstad immers niet verdampt.

U ziet, als ik het voor te vertellen had, dan zou ik het wel weten. De beste stuurlui staan aan wal. Volgende week ga ik dan eindelijk maar eens zelf op vakantie. Wellicht dat ik drijvend op mijn luchtbedje nog een schokkende ingeving krijg. Dan zal ik die later nog wel met u delen, of wie weet bel ik nog even met die wethouder die elders aan het strand ligt te zonnen